TOKIKO ELIKADURA SISTEMA ETA NEKAZARITZA EKOLOGIKOARI BURUZKO IKASTAROA ANTOLATU DU BAZTANGO UDALAK

Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin batean 15 orduko ikastaroa antolatu du Baztango Udalak Irailaren hasieran. Nekazaritza ekologikoko oinarrizko kurtsoa izanen da eta ikuspegi desberdinetatik aztertuko da agroekologia: ekoizpenaren ikuspegia, eta ikuspegi ekonomiko eta soziala aztertuko dira. 

Helburua nekazaritza ekologikoa baserri mundutik atera eta gizarteratzea, ekoizpen eredu honek tokiko elikadura sisteman, garapen ekonomikoan, osasunean eta bizi kalitatean duen garrantzia nabarmenduz.
Baztango tokiko garapenean interesatua dagoen edonori zuzendua dago.
Irailaren 3 eta 4ean

Informazio gehiago hemen

"HEMEN, HEMENGOAZ GOZATU" LELOA BAZTANGO PRODUKTUENDAKO

Hazitik Hozie elkartearen proposamen batetik abiatua, Baztango nekazaritzako elikagaien produktuen ekoizleei batetik eta Baztango jatetxe eta alojamenduei bertzetik, elkarlanean aritzeko deia luzatu zien Baztango Udalak . Baztango produktuak bisitariei ezagutaraziz eta kalitatezko bertako produktuekin lan egitearen balio erantsia eskainiz.

Lan honen ondorioz honako ekintzak burutuko dira:

• Bertako produktuak ezagutzeko bisitaldiak antolatu: Baztango 4 ekoizle abuztuan zehar bisitaldiak antolatu dituzte eta, horrenbestez, bisitariek produktuen ekoizpen prozesua ezagutzeko aukera izanen dute. 
• Bertako produktuak identifikatzen dituen distintibo etaleloa: “Hemen, hemengoaz gozatu” lelopean bai turistak bai bertakoek Baztango hainbertze jatetxe eta alojamenduetan bertako produktuak dastatzeko aukera izanen dute.  Ekimen honetan parte harzen duten establezimendu kartelak eta pegatinak erabiliko dituzte modu erraz eta bisualean tokiko produktuak erabiltzen dituela adierazteko.
• Tokiko produktuak promozionatzeko jarduera burutu: bisitariei tokiko produktuak aisialdi aukerarekin batera eskaintzeko Baztango produktuen azokak antolatuko dira. Baztangoizan irailaren 20an Amaiurren Errotaren Egunean. Elizondon irailaren 27an, Behi Azienda Piriniotarraren Lehiaketa dela eta. 

IRURITAN NEKAZAL-FORMAZIO PROFESIONALAZ ETA TOKIKO GARAPENAZ ARITU ZIREN

Mahai inguruaren bideoa: http://xaloatelebista.com/hazitik-hozie-nekazaritza-profesionala-eta-tokiko-garapenaz-solastu-ziren

Eskualdeko garapen ekonomikoa bulkatzeko asmoarekin nekazal sektorea eta lanbide-heziketa elkarrekin lotuz, atzo gauean Iruritan mahai-ingurua egin zen. Hazitik Hoziek eta EHNEk antolaturik, Gabriel Durruti Hazparneko laborari eskolako zuzendari ohia eta Juanma Intxaurrandieta INTIAko teknikaria Zergatik nekazal-formazio profesionala Baztan-Bidasoan? gaiaz mintzatu ziren. 

Jauregiarte ostatu-kulturaleko larrainan nekazal-formazioak sektorea bizkortzeko izan duen garrantziaz aritu zen Durruti.Laborari-eskolek laborarien seme-alabak eta hiritik zetozen ikasleak harremantzeko izan duten garrantzia aipatu zuen, hiria eta laboraria etsaiturik ez, elkarren beharra dutela aipatuz eta elkarlanerako bideak garatzeko beharra azpimarkatuz. Bertzalde Juanma Intxaurrandietak nekazaritza konbentzionalaren mugetarik ohartarazi zuen. Hala, nekazaritza ekologikoa aukera bezala aurkeztu zuen nahiz, horretarako, erakundeen inplikazioa eskasa den eta formazioa eskaintza hutsala. Hitzordurat berrogeita hamar lagun inguru hurbildu ziren tartean hezkuntza-arloko eragileak.

Mahai ingurua: Zergatik nekazal formazio profesionala Baztan-Bidasoan?

Jakoba Errekondo “… gauza iraultzaile ia bakarra baratzea izatea da”

Jakoba Errekondo “… gauza iraultzaile ia bakarra baratzea izatea da”

Jakoba Errekondok Hazitik Hozieren eskutik ortziralean Bizi Baratzea liburua Iruritako Jauregiarten aurkeztu zuen. Hitzordurat hiruetan hogeita hamar lagun bildu ziren, usurbildar agronomoak herritarren artean pizten duen interesaren erakusgarri. Errekondok liburuari buruzko xehetasunak eman zituen eta, horretarako, lehenik eta behin, liburuaren muinean dauden balio batzuk aipatu zituen: elkarlana etorkizunerako aukera bakarra dela adibidez.  Ildo horretan,  gaur egun gauza iraultzaile ia bakarra baratzea izatea dela erran zuen, baratzeak jaten denaz, elikadura burujabetzaz, osasunaz, paisaia kulturalaz…  pentsarazterat eramaten baitu.  Modu berean jatea ekintza politiko eta iraultzailea dela erran zuen. Norberak jaten duena eta horiek non erosten dituen pertsonari buruz aunitz erraten duela; eta hori bera, politikariei galdegin behar zaiela nolakoak diren jakiteko, herriaren alde ari ote diren jakiteko.

Bertzalde, Bizi Baratzea liburuaz ez dela liburua erran zuen, baratzeko fruitu bat baizik; jende pila baten lana eta fruitua dela eta horregatik udaberrian heldu dela.

Solasaldia hasi baino lehen Jo ala Jo elkartekoek txalaparta saio ederra eskaini zuten.

Esnea eta esnekiak egunero hartu beharreko elikagai osasuntsuak

Iraia Olabe elizondar dietista eta nutrizionistak Gasna hemengo elikagai osasuntsua solasaldia eman zuen atzo Elizondoko Arizkunenea kultur etxean. Baztanen egiten ari diren I. gasnaren astearen barnean, gaur egun hainbertze hedaturiko ustearen kontra esneak eta esnekiek dieta orekatu batean duten garrantziaz ohartarazi zuen. Modu horretan, elikadura osasuntsuaren piramidean esnea eta esnekiak egunero hartu beharreko elikagaien multzoan daudela aipatu zuen. Hala, esneak eta esnekiak kalitate oneko proteinak eskaintzen dituztela erran zuen, mineral eta bitamina ezberdinen iturri direla eta aise xurgatzen den gantza dutela. Horrela gauzak, adin tartearen arabera beharrak aldatzen badira ere, gomendioa egunero bizpahiru esne edo esneki errazio hartzea litzateke. Nolanahi ere, elikagai guztiekin gertatzen den bezala gakoa neurrian dago. Esneak hainbat jenderi eragiten dizkion liseriketa arazoen aitzinean bi kontu desberdindu zituen Iraiak: batetik esnearen laktosari buruzko intolerantzia eta bertzetik behi proteinei buruzko alergia. Lehenengo kasuan esnea esnekiengatik ordezkatzen ahal da bigarrenean berriz ez.

Azkenik azken urteetan hedatu diren zereal desberdinen esneei buruz produktu hauek ez direla esne erran zuen. Izatekotan edariak direla. Nutrizionalki ez dute esnearen ekarpenik egiten eta ez dute kalitate bereko eta hain xurgagarriak diren bitaminik eta proteinik ere.

Gasnaren astearen barnean gaur Baztango profesionalen eta baserrietako gasnen dastaketa lantegia eginen da. Lantegia Elizondoko lanbide eskolan eginen dute eguerdiko 12:00tan eta nahi duen guztiarendako irekirik dago.

Gasnaren astea bertako gasnak ardo ekologikoekin uztartuz hasi zuten

Baztango I. Gasnaren astearen barnean ortziral atsean Elizondoko AISE elkartean gasnak ardoekin uztartzeko saioa egin zuten. Autxitxia, Kortariko borda, Baztan eta Jauregiako ardi eta behi gasnak Lakarreko Lezaun upategiko ardo desberdinekin gurutzatu zituzten.  Edorta Lezaunek, Lezaun upategiko arduradunak, behi gasnekin hobekien hartzen duten ardoak txuriak eta gorriak direla erran zuen. Eta, hori erranik, bertaratuek dastaketa horrela hasi eta Jauregiako eta Kortariko bordako behi gasnak ardo txuri urrupaldiekin lagundu zituzten. Ondotik azkeneko lau urteetan Nafarroako Tempranillo ardo beltz  hoberena izendaturiko Lezaun beltza Baztan eta Kortariko bordako ontze-goiztiarreko ardi gasnekin jan-edan zitutzen eta, akitzeko, erreserba ardoa lau hilabete eta erdiko ontzea zuen Autxitxiako gasnarekin. Erreserba ardoaren zapore sendoagoa eginagoa dagoen gasnarekin.

Dastaketaz eta jan-edanaz gain azalpenetarako tartea izan zen. Modu horretan Jauregiako Aitor Azkaratek gasna onaren baldintza nagusia esne ona dela erran zuen, esnearen kalitatea ezinbertzekoa dela. Esnearen kalitatean faktore aunitzek eragiten dute: arrazak, deizteko baldintzak, bazkak... Baztaneko Begoña Etxandik ardiak neguan hetsirik egoten direla erran zuen pentsua janez eta udaberria etortzearekin larrerat ateratzen dituztela eta hori esnean eta gasnetan nabari dela. Kortariko bordako Julen Arburuak ardi gasnak bere egiteko tenorea duela erran zuen ardiek esnea ematen duten artean, bere kasuan azaro hondarretik uztaila hasiera artio. Kanpoko ardi arrazak berriz, urte guztia estabulaturik kontzen dituzte. Autxitxiako Ramonek bertzalde, gasnak dastatzeko tenorean baloratzen diren ezaugarri batzuk aipatu zituen.

Gainerakoan Lezaun upategiko Edortak orain 18 urtetik ardo ekologikoa egiten dutela erran zuen  eta industria agroalimentari handiaren aitzinean aukera hori defendatu zuen nekazariendako, kontsumitzaileendako eta inguruarendako hoberena delako. Modu horretan lehenagoko jarduerak eta ezagutzak berreskuratzearen garrantzia aipatu zuen. Eta datu argigarri bat eman: Nafarroako upategien %20 bankuenak direla, bertze %20 aberats berrienak eta %50 multinazionalenak.